Foetaal Alcohol Spectrum Disorder (FASD) komt vaker voor dan veel professionals zich realiseren. Onderzoek schat de prevalentie van FASD in Nederland op 14,2 per 1.000 kinderen. Omgerekend betekent dit dat jaarlijks naar schatting ruim 2.300 kinderen met FASD worden geboren.
Toch wordt de diagnose zelden direct na de geboorte gesteld. Wanneer later in het leven problemen ontstaan, wordt de oorzaak vaak niet gezocht in alcoholschade die tijdens de zwangerschap is ontstaan. Een veelvoorkomend misverstand is dat alleen kinderen van vrouwen met een alcoholverslaving FASD kunnen ontwikkelen. In werkelijkheid kan alcoholgebruik in de vroege zwangerschap al schadelijk zijn, ook wanneer een vrouw nog niet weet dat zij zwanger is. Volgens gegevens van het Trimbos-instituut stopt ongeveer een kwart van de Nederlandse vrouwen pas met alcoholgebruik nadat een zwangerschapstest positief blijkt. Op dat moment kan er al sprake zijn van blijvende schade bij het ongeboren kind.
FASD in onderwijs, zorg en jeugdhulp
Kinderen en jongeren met FASD zijn bovengemiddeld vaak te vinden binnen het speciaal onderwijs, de geestelijke gezondheidszorg, de jeugdhulpverlening en pleeg- en adoptiezorg. Hun problematiek is vaak complex en uit zich op meerdere levensgebieden tegelijk.
Herkent u de signalen?
Er zijn twee belangrijke kenmerken die kunnen wijzen op FASD:
- Het kind ervaart problemen op vrijwel alle levensgebieden.
- Begeleiding, behandeling en ondersteuning lijken onvoldoende effect te hebben of beklijven niet.
Herkent uw school, zorginstelling of organisatie deze signalen? Zijn er leerlingen, cliënten of pupillen binnen uw caseload bij wie mogelijk sprake is van FASD? En beschikt uw organisatie over voldoende kennis om FASD tijdig te herkennen?
FASD-geïnformeerde zorg maakt het verschil
Vroege herkenning en passende diagnostiek zijn van grote waarde. Na een diagnose is FASD-geïnformeerde zorg en begeleiding cruciaal om kinderen en jongeren optimaal te ondersteunen en hun kansen op een positieve ontwikkeling te vergroten.
De FASD Stichting ondersteunt uw organisatie
De FASD Stichting biedt voorlichting en deskundigheidsbevordering aan professionals binnen onderwijs, zorg en hulpverlening. Onze ervaren voorlichters beschikken over uitgebreide kennis van FASD en geven inzicht in de gevolgen van prenatale blootstelling aan alcohol. Met deze kennis kunt u leerlingen, cliënten en gezinnen beter begrijpen en effectiever begeleiden.
Meer weten?
Bezoek de website van de FASD Stichting:
www.fasd.nl
Wilt u een voorlichting of kennismakingsbijeenkomst organiseren? Neem dan contact op via:
ykebouma@fasd.nl
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Prevalentie van FASD in Nederland
Lange, S., Probst, C., Gmel, G., Rehm, J., Burd, L. & Popova, S. (2017). Global prevalence of fetal alcohol spectrum disorder among children and youth: a systematic review and meta-analysis. JAMA Pediatrics, 171(10), 948–956.
Trimbos-instituut. Diverse onderzoeken naar leefstijl en middelengebruik rondom zwangerschap laten zien dat een deel van de vrouwen pas stopt met alcoholgebruik nadat de zwangerschap is vastgesteld. Hierdoor kan blootstelling aan alcohol plaatsvinden in een cruciale fase van de ontwikkeling van het ongeboren kind.
Cook, J.L., Green, C.R., Lilley, C.M. et al. (2016). Fetal Alcohol Spectrum Disorder: A guideline for diagnosis across the lifespan. CMAJ, 188(3), 191–197.
Streissguth, A.P., Bookstein, F.L., Barr, H.M. et al. (2004). Risk factors for adverse life outcomes in fetal alcohol syndrome and fetal alcohol effects. Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, 25(4), 228–238.
